Si os cucos fablasen…

5/23/2006

Emplantillamiento, nugo, desenlaze

Alzau como: Pozal de basuera, d'atros mundos — Diago @ 9:39 pm

Tres naufragos e tres melóns en una balsa.

O tiempo s’acotola.

Os naufragos son abalatos.

choan gálvez

3/13/2006

Un ye solo

Alzau como: Pozal de basuera, d'atros mundos — Diago @ 11:50 pm

Un ye solo. Un merca un lamín ta bengar-se d’a soledá. Un ye solo y leye, ta escar a compaña d’atro que tamién ye solo y por ixo escribe. Un ye solo con a suya pelello de solo, un pelello de granullo. Una tien nobio, maríu, u amán, porque diz que a soledá á dos ye mas endurable, pero a soledá ye perén a mesma, con u sin de lamín. Un tien fillos porque son ellos os que un creye que ferán xublidar cuan solos semos, pero un diya son crexitos y un reafirma que ye o culpable d’a soledá d’os fillos. O libramiento ye l’auto de soledá mas gran d’a bida, porque bi ha un ser que t’albandona, que dixa d’estar tu. Un ser que se sintió muito solenco aintro de tu. Y mos caye denzima tot o peso d’a muerte, tot o peso d’a bida. Ixa zerina tan solenca! Un ye solo y se mira o telefono. Ascuitas mosica con plazer sadomasoquista d’estar encara mas solo. Un ye terriblamén solo y se mira á trabies d’a finestra, perén bi abrá una finestra ta cada solo, y un smog de soledá se fica por a chaminera. Un ye solo debán d’o correyo, debán d’as cartas d’o que chemeca que no endura mas y por ixo se suizida, pero tamién dezide bibir, porque qui sabe si fendo como que no parasenos cuenta dixamos d’estar tan solos. Y porque á lo menos conoxemos a soledá d’iste mundo, ya ye bella cosa. Un ye solo y s’encapina, y en a zorrera de l’unico que plegas a remerar-te ye de que yes solo de raso con a botella bueda. Y en o zine un ye calladamén solo, debán d’a soledá d’os actors, d’o direutor, d’o guionista, un ye solo debán d’un zarpau de soledaz y ni sisquiá se puede fumar. Un ye solo y fuma, os fumarros son marabiellosos compañers de biache. Os fumarros tan solencos en os zeniseros. Disaparixindo. Disaparixindo-te. Un ye solo y pilla un mixín, te lo miras á os güellos y sientes arizóns porque o mixín ye tan solo en a suya espezie. Un ye solo y para fiestas, an irán os tristos á trobar parella, y cuasi perén son os tristos os que marchan sin ella, solos con ellos mesmos. Y os alegres en troban ascape, pero se’n ban encara mas solos: sumando la de l’otri. Un ye solo y remata bailando con a suya güembra, de puntetas, ta no amolar á o bezín que será fendo l’aimor con o suyo doble. Un ye solo y creya una istoria, reyal u falsa. Un ye solo y n’escribe ta que a resta tamién sientan que son solos, y un no siga mas o solo d’o mundo. Y porque qui sabe si remataremos por comprebar que a conzenzia de soledá ta mas toca á menos, encara que siga atra mentira comprebada. Y porque no ye tan fura como la pintan.

Zoé Valdés - Sangre Azul (París - L’Abana 1991)

4/4/2005

O pior ye a tristura

Alzau como: Pozal de basuera, d'atros mundos — Diago @ 4:59 pm

Qué ye lo más triste d’o que te remeras?
Tot iste tiempo tanimientres lo cual no bi’n eba pon que amagase a tristura. Quiero dizir que a tristura yera bella cosa cutiana. As cantas amagan a tristura igual como lo rudio amaga o silenzio. Cuan as cantas s’acotolan torna la tristura. Ir posau en o bus de nueis. O son d’os telebisors ta l’estíu que baxa dica la carrera dende as finestras bataleras, y a luz azul d’os telebisors en as mesmas finestras, a fatera d’os domingos, parar a tuya propia fiesta de cau d’año, os preséns que no te fan goyo feitos con ilusión de beras, dixar de sentir-se marebilloso ta sentir-se normal, no zorrupar, no prener cosa, estar como en o prenzipio, Cazeres, cuan disaparix a sensazión de estar atra presona que remane en tu cuan sales de bier un filme, as charradas d’o tasista, o metro, as machinetas de chicles d’o metro, o duelo u enfolgue d’os familiars, cualsiquier notizia d’os familiars en reyalidá, prebar d’adormir solenco sin estar capín, os trens de redolada, que cosa se parixca a bella cosa que has leyida. O pior ye a tristura. Entalto y entabaxo ye muito millor que a tristura, rai lo fura que siga la cayida.
Cuanto puedes puyar?
Importa igual cuanto puedas puyar, porque perén i plegas á un punto en o que ya no bi’n ha más. Puedes continar con l’espiz pero ya no puyas ni un trampo más. Remanes penchau en tierra de dengún, como una milorcha en un tellau, y cuan t’alcurre ixo quieres baxar y escansar pero no puedes y á begadas te leba un par de diyas y son un par de diyas prou jodidos. No puedes adormir y no puedes continar funzionando. No bas ta garra puesto, como una lancha con un motor de seiszientos caballos difuera de l’augua, l’alize contina chirando pero no enantas, cal asperar á que s’acotole a gasolina, no puedes aturar l’alize con as mans.
Y ixo ye bueno?
Ixo ye bella cosa y bella cosa ye perén millor que a tristura.

Ray Loriga - Eroes 1.993

8/22/2004

L’aimor

Alzau como: Pozal de basuera, d'atros mundos — Diago @ 8:47 pm

L’archibera ye una muller altera, polida, con trazas fazials grans y bibas. Ye intelixén, dibertida y en tien ixo que a chen clama carauter. O futbolista ye un ombre altero, políu, con trazas fazials grans y bibas. Ye intelixén, dibertíu y en tien ixo que a chen clama carauter.

L’archibera fa de menos á o futbolista. Le s’amuestra xuta, displizén. De cabo cuan, cuan el le grita (ye perén el qui le grita; ella nunca no le grita á el), encara que no tienga cosa que fer le diz que ixe diya no le ba bien que se beigan: Fa bier que’n tien atros amáns, ta que o futbolista no se creiga con garra dreito. Á begadas en ha remugau (tampo no guaire, no fe-se o caso que parase cuenta que autua de traza entibocada) y ye plegada á la deduzión de que le fa de menos porque en o fundo le quiere muito y lo fa porque, si no’n fese, cayería en a trampa y s’enaimoraría d’el igual como el ye enaimorau d’ella. Cada begada que l’archibera dezide que se’n baigan ta o leito o futbolista se mete tan contento que no remata de creyer-se-ne y plora de goyo, como con denguna atra muller. Por qué? No’n sabe, pero creye que o feito de que l’archibera le faiga de menos no’n ye tot. No’n ye, de garra traza, o fautor dezisorio. Sabe que en o fundo ella le quiere, y sabe que si fa bier que ye fura ye ta no cayer en a trampa, ta no enaimorar-se d’el igual como el ye enaimorau d’ella.

O futbolista querería que l’archibera le tratase sin disprezio u, como menimo, con menos. Porque asinas beyería, d’una man, que ista no ye a unica mena de relazión posible dentre dos y, d’atra, que no ha de tener garra zerina d’enaimorar-se d’el. Porque el aimaría la ternura de l’archibera, ista ternura que agora le fa zerina amostrar.

Á begadas o futbolista ba con atras mullers. Porque le parix aber feito muga, porque dezide que ya no endura más que le trate como á un moquero, que tasamén lo se mire, que lo s’i buca y dimpués l’in.nore.
Pero perén i torna. No’n ye que as atras no l’intresen prou. Á o contrario, son mesachas fantesticas, intelixéns, polidas y consideradas. Pero denguna no le fa o goyo que le fa ella.

Un diya (una tardi, tanimientres l’archibera fuma y se mira como el s’espulla), o futbolista agafa corache y le fabla. Le diz que no caldría que estase tan xuta, tan aspra, que el la quier tanto que no l’ha de fer zerina amostrar-se tal cual ye . Que no s’aprofeitará de garra febleza d’ella. Que si ye dulza (que el lo sabe, que’n ye, y sabe que fa bier que no) el encara la querrá mas. Carrañada, le diz que qui s’ha pensau que ye ta dizir-le qué ha de fer y qué no ha de fer, le fa chetar-se y le da lapos en a cara. Ixe diya o futbolista esfruta mas que nunca. Manimenos, unatro diya que quedan, de traza inasperada, ella no ye tan malcarada como ye de cutio. O futbolista s’arrapa. Talmén en ha remugau y sin dizir-le pon ha prenzipiau á fer-le caso. O futbolista se´n enfolga muito. Á la fin ha replecau que no caleba que le tenese zerina. Que amostrar-se tal como en o fundo ye no l’ha de trayer garra mal. Son en o leito. O futbolista ye tan emozionau que se trestuca con cada momo, con cada morisca. Troba un plazer espezial en cada amoroseyo. Ye tanta la ternura que no’n tien ganas ni de zeprenar: acarrazando-sen, dizindo-se que s’aiman (ella lo diz, agora, cutio) ya en tienen prou.

L’archibera no le torna á fer nunca de menos. Ye tan enaimorada d’o futbolista que le’n diz de maitíns, de tardis, de nueis. Le reagla chambras, libros. Se le da siempre que el quiere. Ye ella qui le grita, cada begada mas, ta bier-se cada diya. Y una tardi le proposa ir-se’n á bibir chuntos.

O futbolista l’alufra fredamén, con a güellada beirenca. Dica no fa guaire abría dau o brazo dreito porque le proposase lo que plega de proposar-le.

(Quim Monzó-El perquè de tot plegat)

7/14/2004

En l’inson.nio

Alzau como: Pozal de basuera, d'atros mundos — Diago @ 1:06 pm

L’ombre se chita lugo. No puede conziliar o suenio. Da bueltas, como ye de dar , en o leito. S’enreliga dentre os linzuelos. Peta un fumarret. Leye una mica. Torna á amortar a luz. Pero no puede adormir pas. Á las tres d’a nuei se quilla. Rebella á l’amigo que ye amán y le rezenta que no puede adormir pas. Le demanda consello. L’amigo l’aconsella que faiga una gambada ta cansar-se un poco. Que de camín se prena una tella y que amorte a luz. Fa tot isto pero no aconsigue adormir-se. Torna á quillar-se. Ista begada ba ta o medico. Como gosa pasar, o medico fabla muito pero l’ombre no s’aduerme pas. Á las seis d’a maitinada carga un regolber y se debanta á tapa d’os sesos. L’ombre ye muerto pero no ha puesto adormir-se.
L’inson.nio ye una cosa muito persistén.

Virgilio Piñera (cuba 1.956)

7/9/2004

A Montaña

Alzau como: Pozal de basuera, d'atros mundos — Diago @ 2:56 am

A montaña tien mil metros d’altaria. He preso a dezisión de minchar-me-la amoniquet. Ye una montaña como totas as montañas: bexetazión, cantals, tierra, animals y mesmo seres umáns que puyan y baxan por os suyos costeros.

Toz os maitíns me cheto cara ta baxo y prenzipio á trasquir o primer que m’i trobo. Asinas remano barias oras. Torno ta casa con o cuerpo escruxinau y con as bariellas esfeitas. Dimpués de retantir un inte me poso en a portalada ta mirar-me-la en l’azulenca lexanía.

Si yo le’n dizise istas cosas á o bezín de seguras que s’esmelicaba de yo u me preneba por barrenau. Pero yo, que’n sé o que me lebo dentre máns, beigo esclatero que ella tresbate redondez y altaria. Allora fablaran de trestuques cheoloxicos.

Be-te-me a mía traxedia: dengún no querrá almitir que soi estau l’abalador d’a montaña de mil metros d’altaria.

Virgilio Piñera (cuba 1.957)

7/7/2004

rasgos

Alzau como: Pozal de basuera, d'atros mundos — Diago @ 3:11 pm

Isto lo quite d’un [monográfico](http://monografico.net), ixa rebisteta chicota que regalan en bels bares an os testos gosan baler un baler, como diz a mia amiga Consuel, y os comics te gosan dixar una mica igual, diferéns rans.

Ye un articlo, u lo que siga, de Lu Souto Méndez y l’emplegue en clases d’insti y d’adultos ta manullar lesico en aragonés que no se gosa emplegar pas, ta fer un poder ta pensar en aragonés, y o más alazetal, conoxer-se una mica millor. Astí me parix que fa buena pacha ta fer-se una ideya de como será qui escribe iste blog (ixa refitolería que mos enriste cuan dentramos en un puesto d’istos de nuebas).

Un paisache:
Dos, campos de panizo y o Castellar de fundo, y o caxicar de Chere.
Un cuadro:
Modelo royo de Magritte.
Un costumbre:
Relazionar-me más con mullers que con ombres.
Un filme:
Pi, d’Aronofsky.
Una ziudá:
Sarajevo.
Un mes:
Otubre, prenzipia l’añada.
Una canta:
Masiadas, ye de dar, d’ixo mincho, Humming de Portishead, Dos gardenias,…
Una basemia:
Minchar-me as unglas.
Un presonache de comic:
Superlopez.
Una glarima:
Garra, fa muito.
Un traidor:
Cualsiquiera d’os presidéns d’a istoria d’o Gubierno d’Aragón.
Una bertú:
Saber ascuitar y ordenar as angunias d’a chen.
Un defeuto:
Toz os que te prexines en bella mida.
Un imposible:
Como toz, cosas que ese quiesto fer d’atra traza.
Un lumer:
O 2.
Un trauma:
O colexio an fazié A.Ch.A. (E.G.B).
Una fobia:
Tres: a tele, dios y o futbol.
Una borrumbada:
Bibir en aragonés.
Una letra:
A me.
Una demanda á amagatóns:
Á bier si nos biemos más…
Una color:
A berda, pero a de berdá, as artifiziáls son o pior.
Un programa d’a tele:
Paso…, bueno, os de cuan yera chicot, La bola de cristal, Barrio Sesamo…
Una fruita:
Dios, as magorías!
Un hobby:
Me fería goyo dizir fer mosica, pero no’n sé si ye hobby u buxada.
Un inte d’a istoria:
O rainau de Chaime Primer, a soziedá tenebe que estar curiosa.
Una parabra:
Autoreyalizazión.
Un lema:
Contina prexinando, no rebles pas.
Un metal:
O bronze.
Una muller:
Una? Menimo cuatro.
Un gran aimor:
No paras cuenta dica que no i yes aintro.
Una faltada:
Enatizo.
Una traza d’autoestricallar-se:
Penchar-se, d’o que siga, d’una presona, d’os porros, de l’espiz…
Un amuleto:
Un cascabillo.
Una mazada:
As cosas son como son, dica que dixan d’estar-ne.
Una ixera:
No aber preso a dezisión de matar-me encara.
Una frase:
Te quiero.
Una boz:
A de Tom Waits, me s’alcurre.
Un deseyo:
Trobar o mío puesto en o mundo, no en sentíu fegurau, reyal.
Una pregunta:
Ta qué?
Un fetiche:
Cuatro u zinco fotos y güeito u nueu cartas.
Una zerina:
A soledá de biello.
Una rechira:
L’autoazeutazión.
Una falordia:
Carta a una señorita de París, de Cortazar. Besita Mundo Du si te fan goyo as falordias.
Un enzerrinamiento:
Replecar tot o que fa la chen, por qué, ta qué.
Un poeta:
Benedetti, encara que siga cremau.
Un perfume:
A ulor de cadagún.
Una prenda de ropa:
Chambretas, chambretas, chambretas.
Una nafra:
L’asma.
Un traste:
Ta tocar, a donzaina, ta ascitar cuasi toz.
Una coleuzión:
D’espropositos, atra de mosica y atra de libros.
Un bizio:
Os porros.
Un muerto:
Maya.
Un calzero:
Botas de mon u abarcas, pende.
Un meyo de transporte:
O tren.
Una rareza:
Cambeos d’animo y d’esprito cuan menos cal, talmén ye o piszis que bibe en yo.
Una construzión:
As bordas.
Un asesino:
O xublido.
Un carambel:
Tobo millor.
Un planeta:
Iste, no conoxco atro.
Una droga:
O hachís, siguida prou amán por o bin.
Una nuei maxica:
Ista añada no pas, pero gosa estar San Chuan.
Una adresa:
Sisquiá lo tenese esclatero.

Alto u baxo, isto soi yo, si en tiens pazenzia y t’agana nimbia-me qué y cómo yes tú que me yes leyendo. Nos parixemos en bella cosa?

Powered by WordPress